Platform over design en techniek in de keuken-, woon-, en badkamerbranche
Samen investeren in de vakmensen van morgen
De montage moet in één keer goed. De keuken moet feilloos passen. Klanten verwachten kwaliteit, snelheid én service, terwijl de installatie van een keuken steeds complexer wordt. Maar wie zet straks die keukens in elkaar? De branche kampt met een groeiend tekort aan goed opgeleide vakmensen. De nieuwe generatie is hard nodig, maar hoe maak je jongeren enthousiast voor het vak en hoe leid je ze op tot goede monteurs of adviseurs?
In dit artikel komen drie experts aan het woord – Theo van Elk en Eduard Dijkhuizen over de BBL-opleiding Keukenmonteur en Bas Egeter van het Hout- en Meubileringscollege (HMC) over het bredere perspectief van leren en werven. Hun boodschap is duidelijk: de branche moet investeren in jong talent en samenwerken met het onderwijs om de toekomst veilig te stellen.
De vraag naar gespecialiseerde keukenmonteurs komt niet uit de lucht vallen. “Keukens worden steeds complexer,” vertelt Theo van Elk, Projectleider Interieurvakman voor INretail. “Denk aan kokendwaterkranen, geïntegreerde afzuiging, maar ook duurzaamheid en installatievraagstukken. Dat vraagt om vakmensen die niet alleen kunnen installeren, maar ook klantgericht werken en problemen oplossen op locatie.”
De BBL-opleiding Keukenmonteur ontstond op verzoek van het bedrijfsleven zelf, met DB Groep als initiatiefnemer. “Vroeger kwamen monteurs vaak uit opleidingen meubelmaken of interieurbouw,” zegt Eduard Dijkhuizen, projectleider van het consortium Keukenmonteur en docent aan het Deltion College. “Maar die mensen moesten op de werkvloer veel bijleren. Dit vak heeft een eigen dynamiek: je werkt in woningen, hebt klantcontact en moet breed technisch kunnen denken. Daarom is een specifieke opleiding nodig met een duidelijk profiel.”
In 2020 ging de eerste officiële BBL-opleiding van start. Het concept is doeltreffend: vier dagen werken in een leerbedrijf en één dag school. Het kwalificatiedossier op niveau 2 en 3 bepaalt precies wat een monteur moet kunnen, van technische installaties tot klantcommunicatie. Binnen het consortium werken vier ROC’s samen met brancheorganisatie INretail en bedrijven als DB Groep aan lesmateriaal, examinering en praktijkbegeleiding.
“Het mooie is dat onderwijs en bedrijfsleven dit echt sámen ontwikkelen,” zegt Van Elk. “We updaten de opleiding continu met praktijkervaring en nieuwe technieken. Het bedrijfsleven helpt bijvoorbeeld met apparatuur of keukenblokken voor op school, zodat studenten met actuele producten kunnen werken.”
Dijkhuizen benadrukt dat die samenwerking breed gedragen wordt. “Retailers zien dit niet als concurrentie voor hun eigen Academy’s, maar juist als aanvulling. Die interne trainingen zijn vaak voor ervaren medewerkers of zij-instromers. Deze BBL-opleiding is juist bedoeld om jonge mensen vanaf 16-17 jaar de branche in te krijgen.”
Toch is er nog werk aan de winkel. “De basis staat,” zegt Dijkhuizen, “maar de aanwas kan beter. Dit jaar zijn er ongeveer 60 studenten begonnen, terwijl er ruimte is voor 150. De grootste uitdaging is jongeren bereiken en overtuigen. Daarvoor moeten we veel meer het VMBO betrekken en laten zien hoe mooi dit vak is.”
Volgens beide heren ligt hier een belangrijke taak voor het bedrijfsleven. “Retailers en leveranciers kunnen helpen met gastlessen, open dagen en opdrachten,” zegt Van Elk. “En je hebt verschillende generaties nodig op de werkvloer om elkaar te versterken: ervaring én nieuwe ideeën.”
Dijkhuizen vult aan: “Een goed leerbedrijf biedt een praktijkbegeleider en moet tijd en aandacht hebben om een leerling alle onderdelen van het vak te laten oefenen. Uiteindelijk levert dat hen ook iets op: een goed opgeleide medewerker die meteen inzetbaar is.”
Ook Bas Egeter, BPV-coördinator bij het HMC, ziet het werven en opleiden van jongeren als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. “De keukenbranche is bij ons volledig geïntegreerd in de opleidingen meubelmaken en interieur. Studenten werken aan projecten die alle facetten van een keuken kunnen omvatten – van ontwerp tot montage. Maar het vak keukenmonteur is echt een specialisme geworden met extra eisen op het vlak van techniek, installaties en klantcontact. Daarom zijn we blij dat die aparte opleiding er nu is.”
Hij merkt dat het voor het HMC soms uitdagend is om te concurreren met interne academies van grote keukenbedrijven. “Zij leiden vaak hun eigen mensen op, wat logisch is. Maar onze BBL-opleiding biedt een landelijk erkend diploma, waarmee studenten breder inzetbaar zijn en ook bij andere werkgevers aan de slag kunnen.”
Volgens Egeter draait het enthousiasmeren van jongeren vooral om persoonlijk contact. “We organiseren meerdere open dagen per jaar en werken samen met bedrijven die hun werk en mogelijkheden laten zien. Dat werkt. Jongeren willen ervaren hoe het echt is.”
Stages spelen daarbij een sleutelrol vindt Egeter. “We beoordelen leerbedrijven samen met SBB (Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven) op veiligheid, begeleiding en of alle exameneisen haalbaar zijn. Een goede stageplek moet niet alleen een verplichting zijn, maar een kans om jong talent aan je te binden. En bedrijven moeten beseffen dat er soms ook een generatiekloof is. Jongeren hebben een andere werkmentaliteit, hechten meer waarde aan vrije tijd en communiceren anders. Dat is geen kwestie van beter of slechter – maar anders. Daar moet je op inspelen.”
Zijn advies aan bedrijven is duidelijk: “Investeer in goede begeleiding, wees helder over verwachtingen en toon begrip voor hun leefwereld. Als je dat doet, krijg je gemotiveerde medewerkers terug.”
Investeren in opleiding en jong talent is geen optie maar een noodzaak om de branche toekomstbestendig te maken. Alleen door samenwerking tussen scholen, bedrijven en brancheorganisaties kan het vak aantrekkelijk blijven. Bedrijven hoeven niet te wachten op oplossingen van anderen: ze kunnen zelf actief jongeren interesseren, goede begeleiding bieden en zo bouwen aan de vakmensen van morgen – die elke keuken met trots en vakmanschap opleveren.
Wil je meer weten over de BBL-opleiding Keukenmonteur of als bedrijf bijdragen aan het opleiden van jong talent?
Neem dan contact op met: Theo van Elk (info@interieur-vakman.nl) Eduard Dijkhuizen (edijkhuizen@deltion.nl) (consortium Keukenmonteur) of met het HMC via: Eva de Jongste (e.dejongste@hmcollege.nl).
