Van luxe naar logisch: zo hoort duurzaamheid te zijn

Duurzaamheid wordt steeds vaker gezien als noodzaak in plaats van luxe. Maar zodra we praten over betaalbaarheid, ontstaat er een spanningsveld. Vooral in de projectmatige woningmarkt. Tegelijkertijd staat één ding vast: in elke woning bevindt zich een keuken. En ik vind dat duurzame keukens geen voorrecht mogen zijn voor de hogere segmenten, maar beschikbaar en bereikbaar moeten zijn voor iedereen. Ongeacht woonvorm of budget.

In de segmenten waarin ik actief ben – woningcorporaties, institutionele beleggers en zorginstellingen – ligt de nadruk altijd op verantwoorde keuzes. Corporaties werken met maatschappelijk geld en commerciële beleggers sturen op rendement. Dat maakt betaalbaarheid een harde randvoorwaarde. Een keuken op zichzelf is geen luxeproduct, maar moet functioneel, degelijk én betaalbaar zijn. En wat mij betreft: duurzaam als uitgangspunt, niet als optie. Dat vraagt om slimme, toekomstbestendige keuzes.

Waar duurzaamheid jarenlang een thema was voor ‘the happy few’, is het inmiddels bittere noodzaak. Niet alleen om energiebesparing, maar ook door de druk op grondstoffen en de wens om slimmer om te gaan met materialen en het milieu. In de koopsector kan de consument daar zelf op sturen, in de huur- of zorgsector zijn bewoners afhankelijk van de keuzes die op gebouwniveau door de corporatie of ontwikkelaar worden gemaakt. Keuzes die óók effect hebben op wat er in de woning staat, zoals de keuken. Daar ligt volgens mij een belangrijke verantwoordelijkheid voor onze branche.

Hoe? Door het slimmer te organiseren. Niet alles hoeft maatwerk te zijn. Je kunt met een doordacht assortiment en uitgekiende product- en materiaalkeuzes duurzame oplossingen bieden die betaalbaar blijven. Door te standaardiseren, gebruik te maken van gerecyclede materialen en te profiteren van schaalvoordelen, kunnen we duurzame oplossingen toegankelijk maken voor alle segmenten. Denk aan geheel losmaakbare modulaire keukens, waarbij onderdelen eenvoudig te vervangen zijn, zonder de hele keuken te vernieuwen. Hiermee wordt de levensduur verlengd, worden kosten verminderd en het reduceert verspilling en afval. Daarmee verlaagt de Total Cost of Ownership aanzienlijk. Dát is pas duurzaam, als je het mij vraagt.

Natuurlijk lukt dat alleen als de hele keten meedoet. Als fabrikanten hun kennis delen. Als opdracht­gevers bereid zijn verder te kijken dan de aanschafprijs. En als we in de branche stoppen met duurzaamheid als verkoopargument, maar het gaan zien als ‘license to operate’. Er zijn al zoveel goede voorbeelden en initiatieven, laten we die vaker met elkaar delen. Je hoeft niet je hele recept te verklappen, maar een kijkje in andermans keuken kan waardevol zijn. Niet om er commercieel beter van te worden, maar omdat we elkaar daar verder mee kunnen helpen.

Duurzaamheid hoeft dus niet duur te zijn, mits je het slim aanpakt en bereid bent anders te kijken naar ontwerp, processen en samenwerking. Maar ook naar verpakking, logistiek en zelfs acceptatie van tweedehands elementen. Want duurzaam en betaalbaar is geen tegenstelling. Het is een ontwerpvraag. Een organisatiemodel. En vooral: een mentaliteit.

Wat denk jij? Zijn we als branche bereid om duurzaamheid écht voor iedereen mogelijk te maken?
Of blijft het toch vooral iets voor wie het kan betalen? 

Rob de Jager
Commercieel Directeur bij Bribus